Muzeum Ziemi Rawickiej rozpoczęło swoje funkcjonowanie na podstawie Uchwały nr 87/410/71 Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Rawiczu z dnia 6 lipca 1971 w sprawie utworzenia Muzeum Ziemi Rawickiej w Rawiczu i zatwierdzenia jego statutu.

Do szczególnych zadań Muzeum należy:

• gromadzenie dóbr kultury związanych z terenem działania oraz regionem,
• inwentaryzowanie, katalogowanie i naukowe opracowywanie gromadzonych muzealiów,
• przechowywanie gromadzonych muzealiów w warunkach zapewniających właściwy stan zachowania i bezpieczeństwo oraz magazynowanie w sposób dostępny dla celów naukowych,
• zabezpieczanie i konserwowanie muzealiów,
• organizowanie wystaw stałych i czasowych w siedzibie oraz wystaw objazdowych,
• prowadzenie działalności oświatowo-edukacyjnej oraz zapewnienie właściwych warunków zwiedzania i korzystania ze zbiorów,
• promowanie rawickiego środowiska twórczego,
• publikowanie katalogów i przewodników wystaw oraz wydawnictw - popularnonaukowych z zakresu swej działalności.

Ekspozycja stała Muzeum Ziemi Rawickiej:

• Sala dawny Rawicz prezentuje najstarsze pamiątki związane z założeniem miasta i działalnością cechów rzemieślniczych w XVII i XVIII w,.
  Sala etnograficzna prezentuje eksponaty służące do uprawy roli, wytwarzania pożywienia, przedmioty codziennego użytku, przyrządy do obróbki włókna oraz stroje ludowe,
• Sala Bractwa Kurkowego gromadzi głównie eksponaty związane z działalnością Bractwa Kurkowego w okresie międzywojennym, osiem tarcz strzeleckich, w tym pięć rawickich namalowanych przez Kazimierza Wopińskiego, dwa insygnia władzy królewskiej z Sarnowy i Miejskiej Górki, dwie chorągwie Bractwa Kurkowego z Sarnowy i Miejskiej Górki, trzy portrety królów kurkowych, ordery, odznaczenia i fotografie,
• Izba Kadecka im. Jana Kamińskiegio: wśród pamiątek znajduje się mundur kadecki Waleriana Sobisiaka, mundur kadeta Junackiej Szkoły Kadetów powstałej w Palestynie w 1942 r., symbol korpusu kadetów „słońce kadeckie”, odznaki, medale sportowe, legitymacje, świadectwa, zaproszenia, pamiętniki i wspomnienia kadetów, wizytówki, wydawnictwa poświęcone działalności Korpusu Kadetów i zdjęcia,
• Sala im. Stanisława Kukli: sala audiowizualna muzeum nosi imię Stanisława Kukli, jednego z najbardziej znanych malarzy ziemi rawickiej, Stanisław Kukla urodziła się w Chojnie, studiował we Wrocławiu, Krakowie i w Petersburgu, z wielkim upodobaniem malował pejzaże i przyrodę czerpiąc inspirację z krajobrazów ziemi rawickiej,
• Sala Portretowa: najcenniejsze eksponaty Muzeum Ziemi Rawickiej znajdują się w Sali Portretowej, są to portrety niektórych właścicieli Rawicza: Adama Olbrachta Przyjemskiego, Stanisława Kostki ze Stemberga, Stanisława Kretkowskiego, Jana Kazimierza Sapiehy, Katarzyny Sapiehy, Jana Nepomucena Mycielskiego i króla Jana III Sobieskiego, portrety pochodzą z XVII i XVIII w. Do sukcesów Muzeum można zaliczyć Biennale Sztuki Europejskie, które odbywało się po raz drugi z udziałem artystów z Unii Europejskiej. Europejskie plenery malarskie, których plonem jest każdorazowo wydany profesjonalny katalog – sponsorowany przez fundację polsko – niemiecką we Wrocławiu.

Przy Muzeum Ziemi Rawickiej działa grupa czterech profesjonalnych artystów plastyków. Efektem współpracy Grupy R4 z krajami Unii Europejskiej był dwutygodniowy plener malarski w Mecklenburgi p.t. „Tydzień polski w Mecklenburgi”, piąta wystawa malarstwa europejskiego w Mesnil Esnart koło Rouen we Francji. Członkowie grupy R-4 mieli swoje wystawy malarstwa w następujących krajach europejskich: Belgia, Holandia, Francja, Niemcy.

Muzeum Ziemi Rawickiej również stara się pozyskiwać wystawy z zagranicy i tak w murach ratusza mogliśmy oglądać wystawę znakomitego grafika czeskiego Pavla Hlavatego oraz wystawę Ingrid Pietruszki z Niemiec pt. „Obrazy malowane na jedwabiu”. Z ciekawszych wystaw Muzeum Ziemi Rawickiej można wymienić wystawy malarstwa i grafiki: Leona Wyczółkowskiego, Wlastimira Hoffmana, Tadeusza Kulisiewicza, wystawy kolekcjonerskie. Promujemy szczególnie twórczość plastyczną dzieci organizując ogólnopolskie konkursy plastyczne. Promujemy rawickich poetów i pisarzy organizując spotkania autorskie.